Buon Ferragosto Italia – 15 Agustos

Bugun 15 Agustos ve Italya kelimenin anlamiyla fisi cekip eglenmekten baska hic bir sey yapmiyor. Son yillarda amacindan cikmis olsa da ‘Feriae Augusti’ yani Ferragosto baslangici 2000 yil onceye dayanan ve Paganlarin kutladigi bir ‘Dogurganlik Festivali’… Zaten Roma donemi masallah sevismek icin sebep ariyor, Agustos ayi da cok sicak, naapsak, hadi bir ‘Sahile gidip Seviselim Festivali’ uretelim demisler. Tabii isin sakasindayim ama adamlar festival manyagi ve hepsi de dogurganlik ustune, nedense… 

Italya Sahillerinden bir Fotograf

15 Agustos ile ilgili baska bir kutlama ise Katolik Kilise’si tarafindan dini bayram olarak kabul edilmesi. Onlar da malum sevisemiyorlar, bari Hz. Meryem’in goge yukselmesi kutlayalim demisler ama maalesef yeni jenerasyon Italyanlar bu gunun dini bayram olmasini pek de takmiyorlar. Ben de olsam bu sicakta sahilde sevisme bayramini tercih ederdim 🙂 Ancak aslinda Italya hasat zamaninin bitisini ve yilin en zor doneminin bitmesini bir gelenek seklinde kutluyor. Haziran’dan beri Italya’da farkli farkli yerlerini gezdim ve hep rulo yapilmis saman balyalari gordum. Demek oluyor ki donunce goremeyecegim. Hic uzulmuyorum cunku dondugumde de bagbozumu beni bekliyor. Dedigim gibi Italya’da bir festival biter, digeri baslar… Uzun lafin kisasi 15 Agustos’da herkes sahile, daglara kisacasi ‘Gita Fuori Porta’ (cita fuori porta okunur), yani sehrin disina geziye cikiyor. Teorikte bir gun surmesi gereken bu tatil pratikte 3 Agustos’da baslayip 30 Agustos’da bitiyor. Mesela ben 10 Agustos’da baslayip 2 Eylul’de Italya’ya donecegim. Bu donemde ofiste kalanlar olsa bile fiziken ofiste olup ruhen tatilde oluyorlar, sakin onlardan bir is beklemeyin, sinirleriniz yipranir 🙂 Sehirlerde dukkanlar kapali, sokaklar bombos oluyor vs vs vs… Gecmisteki yazilarimda defalarca 15 Agustos doneminde Italya’ya gitmeyin, her yer kapali olur dememin sebebi de bu. Ben hic 15 Agustos’da Italya’da olmadim ve umarim hic bir zaman da olmam. 

Internette bu gune ozel bir kutlama var mi diye arastirdim. Bunlardan biri sahilde kurulan kaygan bir agaca tirmanip tepesindeki yemekleri alma yarisiymis. Bu agacin adi ‘Albero della Cuccagna’ (albero della kukanya diye okunur). Cuccagna kelimesinin koku cucina’dan (kuçina okunur), yani italyanca mutfak kelimesinden geliyormus. Bu eglence diger ulkelerde de varmis, ben de bu vesile ile ogrenmis oldum.  Hatta Italya’daki kutlamalardan bir de video buldum, asagida ekliyorum. Yani Italyanlar 2012 yilinda bile boyle basit aktivitelerle eglenebiliyorlar ya hayranim, cidden hayranim. Istanbul’da 2 yasindaki cocugu bununla eglendiremezsiniz 🙂

                                              2010 yilindaki kutlamalardan bir video

Aslinda bu donemde Italya tam anlamiyla ‘Dolce Far Niente’ (dolçe far niyente okunur), yani hic bir sey yapmamanin mutlulugunu yasiyor. Sadece ailecek veya arkadaslarla sahile gidilip yiyip iciyorlar. Sahilde surekli sakalasiyorlarmis. Bunun icin Ekin’den (Turkmen) bir yazi istedim cunku kendisi dun gece Sicilya’da bir sahil kutlamasina katildi. Nasil oldugunu bloguma yazmasini istedim, umarim yazar 🙂 Internette bahsettiklerine gore en meshur saka soguk su torbalarini milletin sirtindan asagi boslatmakmis ki bu torbalara ‘Gavettone’ (yazildigi gibi okunur) deniyormus. Yine yukarida yazdigim gibi Italyanlarin boyle basit sakalarla eglenmesi harika, basit olan en iyisidir diyorum. Bunun disinda 16 Agustos’da Siena’da, daha onceden yazmis oldugum Palio di Siena at yarisi var. 

Buon Ferragosto Italia! Bu donemde orada olan turistlere de sicakla mucadelede basarilar diliyorum…

Advertisements

Palio di Siena – Tarihi Siena At Yarisi

Italya’ya gelmeden once Palio benim icin Fiat’in bir modeliydi ama meger Siena Sehri’nin sembolu tarihi at yarisiymis. Italya’da kisaca Il Palio denen bu 2,5-3 dakikalik at yarisi biz turistler icin harika bir fotograf studyosu ancak yerliler icin hic de oyle degil…


Adi ustunde ‘Tarihi’ olan bir seyin ustunden 400-500 yil gectikten sonra ilk gunlerdeki gibi heyecanli olmamasi, sadece bir eglence unsuru olmasini beklerdim ama oyle degilmis, ben bildiginiz duygusuzun tekiymisim 🙂 Ilk defa gecen sene, yani 2011’de Temmuz yarisina gittim. Yaris gununden once kosulan isinma turlarinda bir atin oldugunu duymustum. Yarista da bir at ustunden jokeyi atti ve yarisa devam etti. O sahne beni cok etkiledi. Sanirim bir daha mecbur kalmazsam gitmem. Ancak eger siz 2 Temmuz veya 16 Agustos gunlerinde Toscana civarinda olacaksaniz mutlaka gidin izleyin. Yaris bitince kazanan takimi Provenzano Kilisesi’ne solenlerle goturuyorlar. Asagida Temmuz 2012 yarisinin videosunu ekliyorum. Okumadan once seyretmenizi tavsiye ederim…

 Temmuz 2012 yarisinin farkli kameralardan videosu



Yaris
Yaris Italya’nin en guzel meydanlarindan biri olan Siena’daki Piazza del Campo’da yapiliyor. Ilk baslarda at yarisi degil, boga yarisiymis. Ancak sonradan Toskana Duku boga yarisini yasaklayinca at yarisina donmus. Bu yaris icin meydana toprak doseniyor ve kosu sahasi haline getiriliyor. Yukarida yazdigim gibi yilda 2 defa kosuluyor. Eskiden sadece 2 Temmuz’da, Madonna di Provenzano serefine kosulan ‘Palio di Provenzano’ varmis. Daha sonra 1700lu yillarin basinda 15 Agustos’daki Meryem Ana’nin goge yukselisi bayrami serefine ikinci bir yaris eklenmis ve onun adi da ‘Palio dell’Assunta’ olmus. Ben size ikinci kosunun konmasinin gercek nedenini soyleyeyim. Agustos ayinda Italya o kadar bayik oluyor ki halki eglendirmek icin bir aktivite lazim, halk da at yarisini cok seviyor, hooop koyalim bir yaris daha, 2-3 gun daha eglensin Sienalilar diye dusunmusler. 

Meydanda yarisi bekleyen halk



Saka bir yana en fazla 2,5-3 dakika suren yaris icin 4 gun onceden hazirlik basliyor. Yaris 4. gun oluyor. Ilk gun ise kura ile belirlenecek 3 atin belirlendigi gun. Diger gunler ise antreman yapiliyor. Yaris gunu yaristan once sabah 3 defa ve aksam 3 defa olmak uzere 6 deneme veya isinma turu atiyor. Bir at yarisi ustunde jokey olmadan tamamlarsa da kazanmis sayiliyor. Onemli olan atin finish cizgisini gecmesi. Kosan butun atlar melez, safkan at yaristirilmiyor. Bahis oynamak kesinlikle yasak ancak el altindan buyuk paralar dondugu soyleniyor. 

internetten buldugum bir fotograf

Bir baska tartisilan konu ise hayvan haklari savunucularinin bu yarisa karsi cikmalari. Sienalilar bunun tarihi bir solen oldugunu savunduklarindan yasaklanmasini agizlarina bile almiyorlar ancak 2011’de hazirlik turunda olen attan sonra yasaklanmasi tekrar gundeme geldi. Ben yasaklanacagini dusunmuyorum. Bu basit bir at yarisi degil, cok sevilen bir gelenek gorenegin devami…


Takimlar
Gelelim takimlara, daha dogru bolgelere… Cok eskiden Siena’da 59 bolge varken su anda bu sayi 17. Her bolgeyi bir hayvan temsil ediyor. Ancak yarisa butun 17 bolge katilamiyor. Sadece 10 bolge yarisabiliyor. Bir sene onceki yarisa katilmayan 7 takim bir sonraki seneki yarisa direkt katiliyor, kalan 3 takim ise kura sonucu cekiliyor. Su ana kadar en cok birinciligi 64 defa ile Oca(Kaz – oka diye okunur) takimi almis. Onlari 51 defa ile Chiocciola(Salyangoz – kioççola diye okunur) ve 47 defa ile Tartuca(Kaplumbaga – tartuka okunur) takip ediyor. Ben okunusu cok hosuma gittiginden Civetta (Baykus – çivetta okunur) takimini tutuyorum. Ancak gecen sene rahat rahat doneklik yapayim ve butun mahallelere rahat girip cikayim diye ustunde Siena yazan bayrak tasidim. Sienalilar dogduklarindan itibaren bu bolgelere cok bagli yetistiriliyorlarmis. Zaten yarisi seyrederseniz adamlarin nasil heyecanlandiklarini gorursunuz. Yarisi mi izleyeyim Sienalilari mi bilememistim. Hangi bolgede oldugunu anlamaniz icin oradaki pencerede asili bayraklara bakmaniz yeterli. 


Size tavsiyem yaris gunu saat 17:00 gibi direkt meydana gitmeniz. Biz sabahtan gidip butun mahalleleri gezdik ama o kadar yorulduk ki yaris icin hevesimiz kacti. Havanin cok sicak oldugunu, daracik ve kalabalik Siena sokaklarinda vaktin cok hizli gecmedigini ve fotograf icin isigin cok kuvvetli oldugunu unutmayin. Dedigim gibi siz daha gec gidin ve yarisi yorgun argin izlemeyin. Ama mutlaka bir iki mahalleye ugrayin. Sienalilar icin cok onemli bir yaris, daha dogrusu solen, bayram diyelim. Mahalleler rekabet icindeler ama bir o kadar da saygililar. Bol bol fotograf cekin… 

Buyrun bu da benim gittigim Temmuz 2011’deki yarisin videosu, seyircilere ve jokeysiz kosan ata dikkat, iyi seyirler.